Joods Historisch Amsterdam

Eens was Amsterdam een centrum van Joods leven. Ongeveer de helft van alle Nederlandse Joden heeft door de eeuwen heen in Amsterdam gewoond.

NS reisplanner Parkeren in Amsterdam Schiphol Vervoer albert cuyp albert cuyp markt albert cuyp tour amsterdam allemaal naar... amsterdam amsterdam architectuur amsterdam geschichte amsterdam info amsterdam rondvaart amsterdam toerisme amsterdam tours amsterdam wandelen amsterdams historisch museum amsterdamse musea amsterdamse museums anne frank huis anne frank museum arcam architectuur architectuur centrum amsterdam arrangement amsterdam bars bedrijfsfeestjes amsterdam bedrijfsuitje bickerseiland bij ons in de pc boottocht amsterdam boottochten cabaret chinatown amsterdam chinese tempel comedy concert condomerie dagje naar amsterdam dagje uit dagje uit amsterdam dagtocht dagtrip dagtrip amsterdam dagtrips amsterdam dam dam amsterdam de bazel dierentuin diner disco er op uit er op uit in amsterdam excursie expositie fiets fiets excursie amsterdam fiets huren fietsen amsterdam fietsen door de jordaan fietsen gids amsterdam fietsen in amsterdam fietstocht film museum film museum amsterdam filmmuseum foam foam amsterdam gemeente archief gidsenservice grachtengordel groepsuitje hazes tour hermitage aan de amstel hermitage amsterdam high tea amsterdam hightea amsterdam historie hofjes jordaan hortus hortus botanicus inschrijven stads wandelingen java eiland jiddische woorden joods amsterdam joods historisch museum jordaan amsterdam jordaantours knsm eiland koninginnedag koninginnedag 2008 koninklijk paleis amsterdam likeur proeverij likeurproeverij madame tussaud markt in amsterdam middeleeuwen mokum musea museum museum amstelkring museum het schip museum kwartier museum van loon museums nemo nemo amsterdam new metropolis amsterdam nieuwe kerk amsterdam nieuwmarkt ons lieve heer op solder oud amsterdam pc hooftstraat planetarium poortjeswandeling reisplanner rembrandt rembrandthuis rembrandthuis amsterdam rijksmuseum rijksmuseum amsterdam rondleiding rondleiding amsterdam rondleiding jordaan rondleiding op de fiets in amsterdam rondleiding rosse buurt rondleiding wallen rondleidingen door musea rondvaart rondvaarten rosse buurt salonboot scheepvaart museum scheepvaart museum amsterdam smartlappen workshops stadswandeling stadswandeling amsterdam stadswandeling in amsterdam met gids stedelijk museum amsterdam stedentrip teamuitstapje tentoonstelling theater toer toerist amsterdam top toers door amsterdam tour in amsterdam tour over de wallen tours amsterdam tropen museum tropenmuseum uitgaan uitstapje uitstapjes vaartocht van gogh museum van gogh museum amsterdam varen door amsterdam vondelpark voorstelling vriendinnendag vrijgezellenfeest vrijgezellenfeestje vrijmarkt wallen wallen tour wallenwandeling walletjes wandeling wandeling amsterdam wandelingen in de rosse buurt zeedijk zoo

Heb u er sjoege van?

Het Amsterdams dialect kent veel Jiddische en Hebreeuwse leenwoorden, als gabber, gein, geteisem, schlemiel en sjoege.

Het Jiddisch was de gemeenschappelijke taal van Joden in noordelijk en oostelijk Europa. Doordat Joden in Amsterdam relatief veel contact hadden met niet-Joden, zijn er nogal wat Jiddische woorden in het Amsterdams terechtgekomen en daarmee ook in het Bargoens.

De lijst van Amsterdamse woorden die van oorsprong uit het Jiddisch en Hebreeuws stammen lijkt wel oneindig. U kent natuurlijk Mokum. Alleen Amsterdam heeft haar Jiddische naam behouden. Mokum betekent stad. Amsterdam werd aangeduid met Mokum Alef, Rotterdam met Mokum Reis en Berlijn met Mokum Beth.(Vertel dat maar eens tegen een Amsterdammer en u bent gegarandeerd een bijgoochem!)

In 2006 riep het Parool de Amsterdammers op tot de verkiezing van het mooiste Amsterdamse woord. In de top 10:

Attenoje, bajes, befgajes, bijgoochem, bijdehandje, gallemieze, gebbetje, geinponum, habbekrats, kapsones, linkmiegel, mazzel, meier, mesjogge, nassen, penoze en het pikketanissie (gaat er altijd in).

Het winnende woord werd met ruime afstand: Achenebbisj!

Mevrouw D. Wolfrat bracht al dat moois samen in één klinkende zin: ‘Attenoje, wat een achenebbisj, aan die bijgoochem met z’n kapsones geef je toch geen draad sjoege!’

Bij duizenden zochten zij hier in vervlogen eeuwen hun toevlucht. Dat alles was in 1945 afgelopen, slechts weinigen keerden terug. Toch is de invloed van Joods leven in Amsterdam tot op de dag van vandaag merkbaar, al was het maar door de vele Jiddische woorden in het Amsterdamse taalgebruik; wie kent niet de naam Mokum voor Amsterdam?

De combinatie van modern Joods leven en herinneringen aan de vooroorlogse Joodse gemeenschap maakt deze buurt absoluut een bezoek waard. Hoewel er in de voormalige Joodse wijk veel nieuwbouw is verschenen, herinneren talloze plekken aan het vooroorlogse Joodse leven.

We willen u graag attenderen op de mogelijkheid dit deel van Amsterdam te ontdekken. Neemt u voor excursies onder begeleiding van proffesionele gidsen svp contact op met het Joods Historisch Museum